10.02.2026 • 5m lestur
Allt sem þú þarft að vita um mótorhjólakeðjur
Hefurðu skoðað mótorhjólið þitt nýlega og finnst þér keðjan vera farin að láta á sjá? Kannski er hún farin að ryðga, slitin eða full af óhreinindum. Er hún of laus, eða hefur hún skemmst samhliða minni afköstum? Til að tryggja að mótorhjólið virki sem best ættirðu að reyna að þrífa, strekkja og smyrja keðjuna reglulega. Til að hjálpa þér að skilja betur hvernig á að hugsa um mótorhjólakeðjuna áður en þörf er á nýrri, höfum við útbúið þennan ítarlega leiðarvísi fyrir mótorhjólafólk.
Af hverju þú ættir að þrífa mótorhjólakeðjuna
Mikilvægt er að halda mótorhjólakeðjunni hreinni ef þú vilt að hjólið virki rétt. Regluleg þrif á keðjunni hafa eftirfarandi kosti í för með sér:
Eftir því sem mótorhjólakeðjur verða óhreinni, þeim mun líklegra er að þær verði fyrir sliti. Með því að halda þeim hreinum tryggirðu að mótorhjólið endist lengur.
Óhreinar keðjur skila afli frá vélinni til hjólanna síður. Með því að þrífa þær heldurðu hjólinu í toppstandi.
Óhrein mótorhjólakeðja getur stundum gefið sig eða jafnvel brotnað, sem getur stofnað lífi þínu í hættu. Regluleg þrif eru því mikilvæg fyrir öryggi þitt.
Ef mótorhjólakeðjan er óhrein getur það valdið auknum núningi, sem dregur úr eldsneytisnýtni. Þess vegna sparar það eldsneytiskostnað að halda keðjunum hreinum.
Hvað þarf til að þrífa mótorhjólakeðjuna
Þú þarft ekki mikið til að útbúa árangursríkt sett til keðjuþrifa. Allt sem þú þarft er eftirfarandi:
Brúsi af keðjuhreinsi fyrir mótorhjól
Keðjubursti (eða jafnvel gamall tannbursti)
Tuskur
Hanskar, hlífðargleraugu og vinnugalli (til að verjast slettum)
Vatn (annaðhvort fata eða slanga)
Hvernig á að þrífa mótorhjólakeðjuna
Fylgdu þessum skrefum til að tryggja að mótorhjólakeðjan sé alveg hrein:
Gakktu úr skugga um að slökkt sé á vélinni og að hjólið sé í hlutlausum gír.
Settu hjólið upprétt á stand svo þú hafir greiðari aðgang að hjólum og keðju.
Farðu í hlífðarbúnað, svo sem hanska, til að auðvelda þrif eftir verkið.
Skolaðu burt öll óhreinindi eða mold í kringum keðjuna með vatni. Forðastu að nota háþrýstitæki þar sem þau gætu skemmt keðjuna.
Úðaðu keðjuhreinsi á báðar hliðar keðjunnar. Gættu þess að úða á svæðið nálægt aftara tannhjólinu, sem og á hliðarplöturnar og rúllurnar.
Láttu keðjuhreinsinn sitja í fimm mínútur til að hann nái að leysa upp óhreinindi og skán.
Notaðu keðjuburstann til að skafa varlega í burtu þau óhreinindi sem eftir eru.
Snúðu hjólinu örlítið og endurtaktu ferlið á næsta hluta keðjunnar.
Endurtaktu þetta þar til öll keðjan er hrein.
Þurrkaðu burt öll umfram óhreinindi og hreinsi með þurrum tuskum. Það getur hjálpað til við þurrkunina að fara í stuttan hjólatúr á eftir.
Hversu oft á að þrífa mótorhjólakeðjuna
Til að halda mótorhjólinu í toppstandi ættirðu að stefna að því að þrífa keðjuna á 500–1.000 km fresti (300–600 mílur). Ef þú hjólar mikið þar sem mikið er um óhreinindi og eðju getur verið ráðlegt að þrífa keðjuna oftar.
Hvernig á að bera olíu á mótorhjólakeðjuna
Hægt er að nota olíu sem ódýran valkost í stað hefðbundins keðjuhreinsis, þó að það sé yfirleitt ekki ráðlagt þar sem hún getur dregið að sér of mikil óhreinindi og hugsanlega skemmt keðjuna til lengri tíma litið. Hins vegar, ef olía er það eina sem þú hefur, er hér lýsing á því hvernig þú getur þrifið mótorhjólakeðjuna með olíu:
Slökktu á vélinni og taktu hjólið úr gír áður en þú snertir keðjuna.
Settu mótorhjólið upprétt á stand svo þú hafir greiðari aðgang að hjólum og keðju.
Farðu í hlífðarbúnað, svo sem hanska, til að auðvelda þrif eftir verkið.
Settu hreinar tuskur undir keðjuna til að soga í sig alla olíu.
Helltu olíu í ílát og dýfðu burstanum í olíuna.
Notaðu olíuborna burstann á keðjuna til að skrúbba varlega í burtu öll óhreinindi.
Þegar þú hefur borið olíu á alla keðjuna skaltu láta hana standa í 30 mínútur.
Burstaðu keðjuna aftur og berðu á meiri olíu ef þörf krefur.
Þurrkaðu umframolíu af með tusku. Endurtaktu ferlið ef þörf krefur.
Þegar keðjan er hrein skaltu undirbúa mótorhjólið fyrir smurningu.
Af hverju þú ættir að smyrja mótorhjólakeðjuna
Þegar þú hefur þrifið mótorhjólakeðjuna er fullkominn tími til að tryggja að hún sé vel smurð. Það hefur eftirfarandi kosti að smyrja keðjuna:
Ef mótorhjólakeðjan er ekki nægilega smurð veldur það auknum núningi milli keðju og tannhjóla. Með því að halda keðjunni smurðri dregurðu úr núningi sem gefur mýkri og skilvirkari akstur.
Án smurningar verður mótorhjólakeðjan fyrir meira sliti. Smurning tryggir að keðjan endist lengur og seinkar þörfinni á nýrri keðju.
Með tímanum safnast upp raki og óhreinindi sem hafa áhrif á afköstin. Smurning myndar varnarlag utan um keðjuna sem kemur í veg fyrir ryð og tæringu.
Án smurningar er meiri hætta á að keðjan skemmist eða jafnvel brotni. Með því að smyrja keðjuna verndarðu sjálfan þig og aðra í umferðinni.
Hvað þarf til að smyrja mótorhjólakeðjuna
Líkt og með keðjuþrifin þarftu ekki mikið til að smyrja mótorhjólakeðjuna:
Brúsi af keðjusmurningu fyrir mótorhjól
Þurrar tuskur
Hlífðarhanskar, gleraugu og vinnugalli
Vatn til að þvo
Hvernig á að smyrja mótorhjólakeðjuna
Fylgdu þessum skrefum til að smyrja mótorhjólakeðjuna:
Slökktu á vélinni og taktu hjólið úr gír áður en þú snertir keðjuna.
Settu mótorhjólið upprétt á stand svo þú hafir greiðari aðgang að hjólum og keðju.
Farðu í hlífðarbúnað, svo sem hanska, til að auðvelda þrif eftir verkið.
Gakktu úr skugga um að keðjan sé alveg hrein áður en smurningin er borin á. Sjá kaflann um þrif á mótorhjólakeðju fyrir frekari upplýsingar.
Berðu lítið magn af keðjusmurefni á keðjuna nálægt tannhjólunum.
Haltu áfram að bera smurningu á keðjuna og utan á hliðarplöturnar á meðan þú snýrð keðjunni einn hring.
Snúðu keðjunni aftur og berðu smurningu innan á hliðarplöturnar.
Láttu keðjusmurninguna sitja í nokkrar mínútur og þurrkaðu svo burt umframsmurningu með tusku.
Hversu oft á að smyrja mótorhjólakeðjuna
Líkt og með þrifin ættirðu að smyrja mótorhjólakeðjuna á 500–1.000 km fresti (300–600 mílur), háð akstursskilyrðum. Þú ættir einnig að gera þetta eftir hver þrif á keðjunni, þar sem það gerir smurningunni kleift að virka betur.
Hvernig á að athuga spennuna á mótorhjólakeðjunni
Líkt og þrif og smurning er það lífsnauðsynlegt fyrir skilvirkni og endingu keðjunnar að hún hafi rétta spennu. Ef spennan er of mikil slitnar keðjan hraðar. Sömuleiðis, ef keðjan er of laus, gæti hún losnað og valdið því að mótorhjólið læsist.
Gerðu eftirfarandi til að athuga spennuna á keðjunni:
Lestu handbók eiganda til að finna út hver rétt spenna á mótorhjólakeðjunni á að vera.
Gakktu úr skugga um að alveg sé slökkt á vélinni og að hjólið sé í hlutlausum gír.
Settu mótorhjólið upprétt á stand svo þú hafir greiðari aðgang að hjólum og keðju.
Snúðu keðjunni þar til þú finnur stífasta staðinn. Hann er venjulega staðsettur miðja vegu á milli fremra og aftara tannhjólsins.
Notaðu reglustiku eða málband til að mæla fjarlægðina á milli keðjunnar og tannhjólsins á lægstu og hæstu punktum. Berðu mælinguna saman við upplýsingarnar í handbók eiganda.
Gerðu sömu mælingar á meðan þú ýtir upp á keðjuna, og endurtaktu svo ferlið á meðan þú ýtir niður á keðjuna.
Ef spennan á mótorhjólakeðjunni samsvarar ekki leiðbeiningum í handbók eiganda skaltu fylgja leiðbeiningunum hér að neðan um hvernig á að strekkja mótorhjólakeðjuna.
Hvernig á að strekkja mótorhjólakeðjuna
Til að stilla keðjuspennuna þarf að færa afturhjólið aftur á bak til að strekkja eða fram á við til að slaka. Þetta er gert með því að færa keðjustillirærnar sem eru báðum megin á afturhjólinu. Ef þú kemst að því að mótorhjólakeðjan er ekki nógu stíf skaltu fylgja þessum skrefum:
Losaðu öxulróna með skiptilykli.
Finndu keðjustillana. Þetta eru venjulega litlir boltar nálægt sveiförmunum sem þú getur snúið til að auka eða minnka spennuna á keðjunni.
Stilltu spennuna með því að snúa stillunum um fjórðung úr hring í einu. Gerðu þetta við stillana báðum megin við keðjuna.
Þegar spennan er orðin samkvæmt leiðbeiningum í handbók eiganda skaltu mæla hana aftur með reglustiku til staðfestingar.
Þegar þú ert ánægður með að keðjan sé nógu stíf skaltu herða öxulróna aftur í upprunalega stöðu.
Hversu stíf á mótorhjólakeðja að vera
Athugaðu alltaf handbók eiganda til að ákvarða hver rétt stífni á mótorhjólakeðjunni á að vera. Á flestum mótorhjólum ætti að vera um 20–30 mm slaki á keðjunni. Hins vegar gætu ákveðnar gerðir mótorhjóla þurft meiri slaka til að virka rétt. Götuhjól geta verið með um 30–40 mm slaka, á meðan krosshjól eru oft með 35–50 mm slaka.
Hversu lengi endist mótorhjólakeðja
Meðalendingartími mótorhjólakeðju veltur að miklu leyti á þáttum eins og reglulegri notkun, viðvarandi viðhaldi og hvaða tegund af keðju er notuð. Ef henni er viðhaldið reglulega getur mótorhjólakeðja enst í 15.000 til 30.000 km (9.000 til 19.000 mílur) án þess að þurfa að skipta um hana. Ef mótorhjólakeðju er ekki viðhaldið reglulega getur hún slitnað miklu fyrr, jafnvel eftir aðeins 6.000 km (4.000 mílur).
Hvenær á að skipta um mótorhjólakeðju
Við þrif og smurningu skaltu athuga keðjuna til að sjá hversu mikið hún hefur slitnað. Ef þú tekur eftir einhverju af eftirfarandi gæti verið kominn tími til að skipta um mótorhjólakeðjuna:
Óhóflegt slit á keðju og tannhjólum.
Ryðblettir á einhverjum af keðjuhlekkjunum.
Keðjan byrjar að hreyfast til hliðar frá tannhjólunum.
Keðjan gefur frá sér skrap- eða skröltljóð við notkun.
Minna afl við notkun, sérstaklega undir mikilli hleðslu.
Keðjan er teygð og lengd.
Keðjan lyftist meira en hálfan sentimetra upp frá tannhjólunum.
Hvað þarf til að skipta um mótorhjólakeðju
Áður en þú rýfur og skiptir um mótorhjólakeðjuna skaltu ganga úr skugga um að þú hafir eftirfarandi keðjuverkfæri við höndina:
Ný mótorhjólakeðja (gættu þess að hafa rétta stærð og gerð)
Ný tannhjól (ef þörf krefur)
Keðjurofi
Hnoðverkfæri
Skiptilyklar og/eða toppar
Skrúfjárn
Töng
Brúsi af keðjusmurningu fyrir mótorhjól
Þurrar hreinsituskur
Hlífðarhanskar, gleraugu og vinnugalli
Hvernig á að rjúfa mótorhjólakeðjuna
Það fyrsta sem þú þarft að gera þegar kemur að því að setja nýja keðju er að rjúfa og fjarlægja þá gömlu. Fylgdu þessum skrefum til að gera það:
Gakktu úr skugga um að alveg sé slökkt á vélinni og að hjólið sé í hlutlausum gír.
Settu mótorhjólið upprétt á stand svo þú hafir greiðari aðgang að hjólum og keðju.
Farðu í hlífðarbúnað, svo sem hanska, til að auðvelda þrif eftir verkið.
Notaðu skiptilykil til að losa (en ekki fjarlægja) afturöxulinn til að komast betur að keðjunni.
Finndu tengiliðinn í mótorhjólakeðjunni.
Ef það er smella sem heldur hlekknum saman skaltu fjarlægja hana með tönginni.
Ef það er engin smella skaltu nota keðjurofann til að rjúfa hana við tengiliðinn.
Dragðu gömlu keðjuna varlega af mótorhjólinu og leggðu hana til hliðar.
Fjarlægðu öll slitin tannhjól, ef nauðsyn krefur, með því að losa rærnar og boltana sem halda þeim á sínum stað.
Settu nýju fremri og aftari tannhjólin í og gættu þess að þau séu rétt stillt áður en þú herðir rærnar og boltana.
Hvernig á að skipta um mótorhjólakeðju
Þegar gamla keðjan hefur verið fjarlægð ertu tilbúinn að setja glænýja mótorhjólakeðju í staðinn. Fylgdu þessum skrefum:
Leggðu nýju keðjuna utan um fremri og aftari tannhjólin.
Tengdu tengiliðinn. Notaðu lásklemmu með töng ef hún fylgir. Ef ekki skaltu nota hnoðverkfæri til að festa tengiliðinn.
Stilla keðjuna þannig að hún hafi rétta spennu eins og tilgreint er í handbók eiganda.
Notaðu skiptilykil til að herða afturöxulinn.
Snúðu keðjunni til að tryggja að beinsnið og hreyfing séu rétt.
Smyrðu keðjuna. Sjá kaflann um hvernig á að smyrja mótorhjólakeðjuna fyrir nánari upplýsingar um það ferli.
Nokkrar ábendingar að lokum
Mikilvægt er að halda mótorhjólakeðjum í góðu ástandi, þar sem það hjálpar til við að viðhalda afli, hraða og skilvirkni mótorhjólsins. Ef keðjan veikist eða brotnar gæti það komið í veg fyrir að mótorhjólið virki sem best eða valdið því að það hætti alveg að virka. Hafðu þessar ábendingar í huga varðandi mótorhjólakeðjuna þína:
Athugaðu mótorhjólakeðjuna á 500–1.000 km fresti (300–600 mílur) með tilliti til óhreininda, ryðs eða almenns slits.
Þrífðu og smyrðu keðjuna reglulega til að tryggja að hún gangi snurðulaust og skilvirkt.
Athugaðu spennuna til að tryggja að hún samsvari leiðbeiningum í handbók eiganda og stilltu hana eftir þörfum.
Ef keðjan hefur orðið fyrir of miklu sliti eða er of mikið teygð skaltu íhuga að skipta um hana eins fljótt og auðvelt er.
