Добре дојде во нашиот почетнички водич за сите различни типови мотоцикли. Каде и да се наоѓаш на твоето патување со мотоцикли, без разлика дали штотуку го положи испитот и го бараш својот прв мотор или си искусен возач на спортски мотоцикл кој размислува за промена, прочитај понатаму и разгледај ја богатата разновидност што ја нуди светот на мотоциклизмот.

Кои се различните типови на мотоцикли?

Категориите на опциите на две тркала ги поделивме на 13 посебни типови. Сите овие различни типови мотоцикли ќе бидат достапни со различни големини на мотор и секој производител може да има суптилно поинаков пристап кон секој стил, но 99 % од мотоциклите се препознатливи како еден од овие 13 типови.

Мопед:

Како општо правило, новите возачи ќе се држат до машини со помал капацитет додека учат, и ќе напредуваат кон поголеми мотоцикли дури откако ќе стекнат одредено искуство во возење.

Традиционално тип на мотоцикл за почетници, мопедот има мотор со помалку од 50 cc. Зборот мопед потекнува за да го опише „моторизираниот велосипед со педали" кој има и педали за велосипед и мал мотор. Денес почесто се користи како термин за опишување на 50 cc step-through мотоцикл (чекориш низ мотоциклот за да седнеш на него, наместо да ја префрлиш ногата, како што правиш кај повеќето други типови на мотоцикли), а овој мотоцикл е можеби најпознат по оној на италијанската фирма Vespa. Овековечен во поп-културата во филмови како „Празник во Рим" и „Квадрофенија", тој може да биде сè за секого; од симбол на култот на 1960-тите до практичен градски мотоцикл кој речиси сигурно бил користен за испорака на последната пица што ја нарача.

Скутер:

Исто така најчесто се наоѓаат во градот, скутерите можат да изгледаат исто како мопед – и исто така се качуваат со чекорење низ рамот – клучната разлика е во тоа што тие не се ограничени на мотори од 50 cc. Всушност, Honda сега прави скутер со мотор од 750 cc, поголем од некои чистокрвни спортски мотоцикли. Удобни, практични, лесни за возење и одлични за маневрирање низ сообраќајот, скутерите се омилени кај градските патници ширум светот. Ако излезеш надвор од градот за дел од твоето возење, моторите со поголем капацитет се исто така способни да те возат со брзини за автопат. Со целосно автоматски менувачи нема куплунг или менување брзини за кои треба да размислуваш, само „заврти и оди", честопати додека држиш загреани рачки и зад прилагодлив ветробран; покажувајќи дека производителите дефинитивно ги сметаат скутерите за мотоцикли за преку целата година, подготвени да се справат со задушениот град без оглед на времето.

Naked:

Naked мотоциклите (понекогаш наречени и Streetfighters) го добиле своето име поради тоа што се минималистички дизајнирани. Најчесто тие ќе имаат рам, резервоар за гориво и мотор и никаква дополнителна каросерија (ветробран или оклопи); речиси како мотоцикл со соблечена „облека" – оттука и името, Naked. Исто така забележливи по нивната исправена позиција на возење, тие можат да се сметаат за мотоцикли од „почетно ниво" за новите возачи, бидејќи се едноставни за возење, поевтини за купување и нудат одличен поглед на патот пред себе. Иако не се дизајнирани за екстремна брзина, поради нивната мала тежина и употребата на мотори со разумен капацитет (600 cc е популарна големина на мотор кај овој тип на мотоцикл), тие сепак се способни да се движат по патот со пристојна брзина; иако некои сериозно нелегални км/ч може да те натераат малку поцврсто да се држиш за рачките на кормилото, поради целосното отсуство на заштита од ветер, заради недостатокот на каросерија.

Иако едноставноста е фундаментална за овој тип на мотоцикл, naked секторот многу се разви низ годините и некои naked мотоцикли – претходно споменатите Streetfighters – сега се во суштина многу блиску до спортски мотоцикли без оклопи, имајќи многу од компонентите од висока класа и електричните гаџети на нивните братучеди од спортските мотоцикли, додека го задржуваат naked изгледот на класата.

Cruiser:

Седнат наназад, моторот брмчи меѓу твоите нозе, стапалата испружени надолу и малку напред, можеш да возиш и да гледаш како светот поминува. Не брзаш никаде и патувањето е исто толку важно колку и дестинацијата. Удобно ти е, не си загрижен за тоа дали ќе забрзаш побрзо од болид на Формула 1, веројатно носиш отворена кацига и очила за сонце, надевајќи се дека времето ќе остане убаво.

Најчесто поврзани со славниот американски производител Harley Davidson, Cruiser мотоциклите се долги и ниски и прават доста бучава – и визуелно и звучно. Ниската висина на седиштето ги прави лесни за маневрирање; особено со оглед на нивната – честопати доста висока – вкупна тежина, и тие имаат тенденција да доаѓаат со обемен каталог за опрема што им овозможува на сопствениците внимателно да го приспособат своето возење. Генерално, тие ќе имаат мотори со голема кубикажа, меѓутоа, моторите се подесени за вртежен момент – понекогаш колоквијално наречен „grunt" – а не за крајна максимална брзина, па иако ќе забрзуваат многу брзо, тие се дизајнирани не за брзина, туку за лежерно поминување километри; изгледаат добро и звучат уште подобро.

Sports/Super Sports

На некој начин сите мотоцикли се поврзани со моќност и брзина, нефилтрирано искуство кое бара повеќе од твојата свест отколку возењето автомобил и возбудува на начин што е непрепознатлив од која било друга форма на транспорт. Најчистиот израз на ова се наоѓа кај спортските мотоцикли. Агресивни во речиси секој поглед: позиција на седење, испорака на моќност, агол на навалување, бучава – овие типови на мотоцикл не се за почетници и понекогаш се немилосрдни дури и за најискусните возачи. Со сооднос на моќност и тежина што не се гледа во ниту една друга класа, тие ги надминуваат сите други мотоцикли во забрзување, сопирање и вртење. Ако сонуваш за тоа да го достигнеш хоризонтот, ова се мотоциклите за тебе. Традиционално доаѓаат во 600 cc (понекогаш наречени SuperSport) и 1.000 cc (често наречени Superbikes), овие мотоцикли сега се толку брзи и толку способни што бараат низа електронски помагала за возачот за да ги задржат на патот. Anti-wheelie (за да се спречи предното тркало да се крева нагоре додека забрзуваш) и контрола на тракција (ограничување на моќноста на задното тркало за да се избегне пролизгување) се основите, но Sportsbikes сега редовно имаат електронски додатоци кои пред само неколку години беа резервирани исклучиво за тркачки мотоцикли. Всушност, повеќето од овие мотоцикли ќе бидат дизајнирани за трки или изведени од некоја форма на трки, при што најочигледните паралели се Светските шампионати во Superbike и SuperSport каде што мотоциклите мора тесно да одговараат на моделот Superbike и SuperSport што секој може да го купи за патна употреба.

Друго ниво поелитни, со уште поголема брзина и неверојатни перформанси – и нелегални за патна употреба – се „прототип" Sportsbikes: најекстремните од нив се тркаат во MotoGP, категоријата на трки што ни го донесе најпознатиот мотоциклист на сите времиња, Италијанецот Valentino Rossi.

Со тежина на твоите зглобови и нозете свиткани под тебе на високи држачи за нозе, за да се обезбеди добро растојание од подлогата при лудите агли на навалување што можеш да ги достигнеш, Sportsbikes не се ничија идеја за удобност. Дизајнирани за употреба во кратки интервали, тие нудат мал или никаков компромис за удобност, немаат капацитет за носење багаж и честопати немаат ниту седиште за сопатник. Доста често обоени во некоја форма на тркачки бои, модерните Sportsbikes припаѓаат на патека и понекогаш се малку немилосрдни на јавните патишта.

Повеќе производители препознаваат дека стилот на спортски мотоцикл е корисен за продажба на публика од сите возрасти, па затоа може да имаат мотоцикл со помал капацитет кој би можел да се класифицира како Sportsbike, но не се ни приближно толку динамични како нивните колеги од 600 cc или 1.000 cc.

Adventure

Adventure мотоциклите постојат од почетокот на 1980-тите, но доживеаја огромен пораст на популарноста во 2000-тите, по признатата и исклучително популарна ТВ серија Long Way Round. Во неа, филмската ѕвезда Ewan McGregor и пријателот Charlie Boorman одлучија да возат околу светот, земајќи го само она што можеа да го носат на своите мотоцикли. Со мешавина од возење по пат, возење по земјени патишта и целосно off-road возење, adventure мотоциклот треба да обезбеди силна, исправена позиција на возење; голем од на амортизацијата за да го апсорбира каков и да е теренот; големи резервоари за гориво за патување на долги релации; капацитет за складирање на алати и опрема и крампонски off-road гуми за да се осигураш дека можеш да се извлечеш од реката во која штотуку си влегол. Честопати овие мотоцикли ќе имаат засилувања на рамот и заштитни шипки, бидејќи можеш да очекуваш да го испуштиш мотоциклот од време на време, додека поминуваш низ негостољубив терен; а исто така и многу моќни предни светла, така што какви и да се одложувањата во текот на денот, сепак ќе можеш да гледаш додека возиш во ноќта и конечно да го поставиш својот камп под ѕвездите.

Сепак, не треба да возиш низ пустината Гоби за да користиш adventure мотоцикл; сите карактеристики што ги прават одлична машина за возење преку подножјето на планински венец важат еднакво и за возачите кои никогаш не се оддалечуваат далеку од јавните патишта. Тие се исклучително популарни како touring мотоцикли; со нивниот капацитет за багаж, одличната позиција на возење за долги денови во седиштето, робусната доверливост, долгиот дострел и доминантната присутност на патот, привлекуваат многу возачи во adventure секторот кои никогаш не планираат да одат off-road.

Tourer

Возиш низ Европа по пат? Ова е мотоциклот за тебе. Со многу удобна позиција на возење дизајнирана да го минимизира стресот на рачките на кормилото, дури и седиштето за сопатник ќе биде меко, честопати со потпирач за грб, а понекогаш дури и загреано. Со голем резервоар за гориво и вграден капацитет за складирање/багаж во каросеријата, овој тип на мотоцикл ќе те однесе од Марсеј до Милано, со брзина, во удобност. Touring мотоциклите ќе имаат големи предни оклопи за да го одбијат ветрот и временските услови околу тебе, така што седиш заштитен во еден вид воздушен меур, со толку малку бучава од ветерот што овој тип на мотоцикл понекогаш има стерео систем, па можеш да ги слушаш твоите песни додека патуваш. Врвно мека амортизација ги израмнува и најлошите нерамнини на површината на патот, а економичните – но моќни – мотори значат дека се можни часови во седиштето без запирање за гориво или за протегнување на нозете. Малку подолго меѓуоскино растојание отколку кај Sportsbike или Sports Tourer значи стабилност како карпа при големи брзини на автопатите, но може да значи дека бараат повеќе напор за промена на насоката на кривулест пат. Вистински „јадачи на километри", моторите на touring мотоциклите, иако сè уште моќни, ќе бидат оптимизирани за ефикасност и дострел, осигурувајќи дека ќе треба да правиш помалку застанувања за гориво. Touring мотоциклите гарантираат дека ќе пристигнеш колку што е можно порелаксиран и без стрес на твојата дестинација, без оглед на тоа колку долго траело патувањето.

Sports Tourer

Многу слично на Tourer, овој тип на мотоцикл е поставен за покривање долги релации – но овој пат со малку повеќе спортски фокус. Користејќи малку побрза верзија на моторот на Tourer и со малку поагресивна позиција на возење, овој мотоцикл ќе те однесе од пустината до планините, а потоа ќе ти овозможи да возиш малку поагресивно по самата планина. Присутен е малку поспортски фокус во повеќето аспекти во однос на неговиот touring брат, вклучувајќи поспортски сопирачки, поцврста амортизација и гуми кои се насочени кон давање малку повеќе грип, наместо долготрајноста што ја претпочитаат гумите на нормалните touring мотоцикли. Еден познат италијански Sports Tourer, Ducati ST2/4 имаше издувен систем што можеше да ја менува позицијата во зависност од тоа каде и како го возиш. Долги автопати? Издувниот систем можеше да заземе ниска позиција на страната на мотоциклот. Возење по планински патишта? Помести го издувниот систем нагоре за да не гребе по површината на патот додека целосно го навалуваш мотоциклот.

Разбирливо, Sports Tourer е машина на која многу возачи на спортски мотоцикли преминуваат како што стареат, бидејќи нуди голем дел од перформансите на спортскиот мотоцикл на кој се навикнати, но со голем дел од удобноста на Tourer.

Classic

Classic е широк поим, но грубо кажано, ги опфаќа мотоциклите кои се стари над 30 години, што значи дека дури и спортските мотоцикли од почетокот на 1990-тите сега можат да се сметаат за „Classic". Меѓутоа, дури и ако нашите мотоцикли од почетокот на 1990-тите технички се класифицираат како класици, пошироко кажано, овој тип на винтиџ мотоцикл би се однесувал на мотоцикли од подалечното минато; мотоцикли од времето кога фотографиите беа црно-бели, кои можеби имаат кик-старт, тенки издувни цевки, мотор со помала моќност (според модерните стандарди) и повремено протекување масло... Classic мотоциклите ќе понудат поинтензивно искуство во физичките делови на машината, со нивната чиста инженерска едноставност која нуди поврзаност со секој пулс и вибрација на моторот, без оглед на големината. Доаѓаат со разбирање дека некои денови треба да бидат намолени да проработат, тие се како пушка со еден истрел во споредба со денешните ласерски наведувани ракети.

Повеќето од големите модерни производители правеа мотоцикли уште во 1950-тите и 1960-тите години – Honda и BMW, да именуваме два индустриски гиганти – но многу помали производители доаѓаа и си заминуваа од мотоциклистичкиот пејзаж во годините оттогаш. Брендовите како BSA – кој во доцните 1950-ти и 1960-тите беше најголемиот производител на мотоцикли во светот – одамна исчезнаа од салоните и сега само ги пополнуваат огласите „15 внимателни сопственици и само едно мало протекување масло..." Трескавично купувани и продавани од ентузијасти и афисионадос кои ја негуваат нивната едноставност и искуството на сопственост, пред која било друга извонредна карактеристика.

Retro:

Retro е темелно модерен мотоцикл, но стилизиран да изгледа точно како машините од ерата на Classic мотоциклите. Го имаш целиот стил и чувство на Classic, но со модерни мотори, модерна доверливост и модерна електроника. Retro мотоциклите уживаат сè поголем удел на пазарот за продажба на нови мотоцикли во последниве години, привлекувајќи ги луѓето кои се сеќаваат на возењето вакви мотоцикли во нивната младост, но можеби немаат желба или трпение да одржуваат вистински класик, поправајќи ги тие протекувања на масло... Овие типови на мотоцикл би можеле да се категоризираат како винтиџ чувство со модерна доверливост.

Off-Road/Мотокрос/Dirtbikes

Овој тип на мотоцикл е дизајниран за употреба целосно off-road. Огромен од на амортизацијата, високо седиште, мала тежина и тесен, дизајниран е за јурење низ шуми и патеки или за натпреварување на наменски изградени мотокрос патеки. Со големи крампонски гуми, за оптимален грип на лабави или калливи површини, овие мотоцикли имаат мотори со помал капацитет, со експлозивно забрзување и без размислување за максимална брзина или удобност. Агилноста и издржливоста се клучни бидејќи dirt bike често ќе се скока преку пречки, аспект на нивниот дизајн што природно води до тоа да се користат како „каскадерски" мотоцикли на шоуа за мотоцикли, каде возачите можат да прават салта наназад од рампи или да прескокнуваат огромни пречки. Ако имаш силна желба да скокнеш преку Големиот Кањон или да стигнеш од едната до другата страна на шумата, ова се типовите на мотоцикли на кои треба да го направиш тоа.

Dual Sports

Dual Sports мотоциклите се мотоцикли кои се удобни за користење и на пат и off-road. Слични на некој начин со adventure мотоциклите, иако обично ќе имаат помал мотор, овој тип на мотоцикл ја зазема средината за луѓето кои сакаат мотоцикл што ќе им овозможи off-road возење, но нема да ги изневери ако треба да возат и по пат. Долгиот од на амортизацијата и високата висина на седиштето ги отсликуваат целосните off-road мотоцикли, но со гуми ориентирани кон патот и малку поудобно седиште, овие мотоцикли можат да покријат и километража на пат без премногу проблеми и се малку поудобни при големи брзини од чистокрвните MX мотоцикли.

Custom (13.1 chopper, 13.2 bobber, 13.3 café racer 13.4 rat)

Овој тип на мотоцикл е можеби најтешко да се дефинира со точен опис бидејќи, по својата природа, Custom мотоциклите ќе бидат приспособени токму на начинот на кој секој поединец претпочита. Тоа е сектор на пазарот за луѓе кои сами си ги градат мотоциклите во својата гаража или кои купуваат лимитирани серии „специјали", направени од мали компании, каде сопствениците го ценат својот индивидуализам.

Поделени во подкатегории, Custom мотоциклите обично ќе бидат Choppers; Bobbers; Café Racers или Rat мотоцикли.

13.1) Choppers обично се базираат на крузери, но со многу нагласени карактеристики. Така, позицијата на возење предвидува нозете да бидат испружени целосно напред и издолжени рачки на кормилото кои штрчат нагоре, како рогови на бик, понекогаш до точка каде што се дури и доста тешки за користење. Предното тркало на мотоциклот ќе биде турнато многу напред и градителите ќе користат задна гума со огромен пресек (ширина) без задна амортизација. Не се удобни ниту лесни за возење, овие мотоцикли се фокусирани на имиџот и присутноста на патот.

13.2) Bobbers можат да ги следат своите корени до 1920-тите и 1930-тите години кога американските клиенти на Harley Davidson почнаа да ги соголуваат своите мотоцикли од вишокот делови, за да заштедат на тежина. Работејќи според одредена формула, која вклучуваше скратување на калниците, спуштање на седиштето и често скратување на меѓуоскиното растојание (должината на мотоциклот), овие „bob-jobs" уште повеќе се зголемија во популарноста по Втората светска војна. Војниците кои се враќале од војната ја користеле својата експертиза од одржувањето на нивните армиски возила за да ги приспособат своите мотоцикли во овој „Bobber" стил. Сега одамна воспоставен како популарна естетика, многу мејнстрим брендови вклучуваат bobbers во својата палета.

13.3) Café Racers им ги должат своите корени на рокерската култура од 1960-тите во Велика Британија. Се купуваа стандардни мотоцикли, а потоа најчесто им се поместуваа рачките на кормилото и држачите за нозе, за да се создаде поаеродинамична позиција на возење за да се постигне поголема максимална брзина. Можеше да се работи и на моторите, но токму високата позиција на нозете и ниската позиција на рачките е она што го означува Café Racer, земајќи поутилитарен мотоцикл и правејќи го возбудлив.

13.4) Rat мотоцикли исто така се базираат на одреден изглед, но во нивниот случај тоа е речиси отсуството на каков било специфичен дефиниран изглед што го идентификува мотоциклот како Rat. Неуреден, минимално одржуван, често делумно поправен со несоодветни или чудни делови, овој тип на мотоцикл е речиси намерно лош, пиејќи од изворот кој вели дека ништо не е погрешно и дека треба само да го правиш она што го сакаш. Нема грешки и мотоциклите не се извинуваат што изгледаат како да се извлечени од куп отпад.