Hvernig á að hlaða rafgeyminn í mótorhjólinu

Það er einfalt að hlaða rafgeyminn, en þú verður að skilja undirstöðuatriðin og hvernig hann virkar til að geta gert það á öruggan hátt. Það fyrsta sem þú þarft að gera er að bera kennsl á:

• gerð rafgeymisins

• gerð hleðslutækisins

• ástand rafgeymisins

Þetta ákvarðar næstu skref og gerir þér kleift að hlaða rafgeyminn á öruggan hátt. Við munum fara yfir þetta skref fyrir skref til að hjálpa þér.

Hvað tekur langan tíma að hlaða rafgeyminn?

Rafgeymar koma í mismunandi stærðum, gerðum og afköstum. Hleðslutíminn fer eftir því hvaða rafgeymi þú átt, hvaða búnað þú notar og hversu gamall geymirinn er. Hleðslutími er yfirleitt á bilinu 6–24 klukkustundir. Fyrstu 70% geta tekið 5–8 klukkustundir og þau 30% sem eftir eru geta tekið aðrar 8–10 klukkustundir. Rafgeymar hlaðast ekki á línulegan hátt, svo það borgar sig að hlaða lengur til að tryggja fulla hleðslu. Hafðu í huga að mælt er með driphleðslutæki til að lengja líftíma rafgeymisins. Flestir nýir rafgeymar eru seldir með um 80% afkastagetu, svo það er gott að hlaða í 2–4 klukkustundir fyrir fyrstu notkun.

Hvað tekur langan tíma að hlaða 12 V rafgeymi?
Það getur tekið á bilinu 6–24 klukkustundir að fullhlaða 12 V rafgeymi, eftir gerð, aldri, ástandi og hvers konar hleðslutæki er notað.

Hvað tekur langan tíma að hlaða tóman rafgeymi?
Það tekur 12–24 klukkustundir að hlaða tóman rafgeymi með driphleðslutæki. Snjallhleðslutæki geta flýtt fyrir ferlinu án þess að hætta sé á ofhitnun eða ofhleðslu.

Hvað tekur langan tíma að hlaða nýjan rafgeymi?
Nýir rafgeymar eru yfirleitt með um 80% hleðslu. Það getur tekið 4–6 klukkustundir að ná 100% hleðslu. Hins vegar er öruggara að hlaða í 12–24 klukkustundir til að tryggja að geymirinn sé tilbúinn til notkunar.

Hvað tekur langan tíma að hlaða rafgeymi með driphleðslutæki?
Driphleðslutæki, einnig kallað „hleðsluviðhaldstæki“, getur verið 1–3 daga að fullhlaða rafgeymi. Það hleður hægt og stöðugt til að draga úr sliti á rafgeyminum. Þetta er öruggasta en jafnframt hægasta leiðin til að hámarka endingu hans.

Hvað tekur langan tíma að hlaða rafgeymi með hleðsluviðhaldstæki (Battery Tender)?
Hleðsluviðhaldstæki, eða snjallhleðslutæki, hleður rafgeyminn á mismunandi hátt eftir ýmsum þáttum, þar á meðal hleðslustillingum og útgangsstyrk. Slíkt tæki getur einnig viðhaldið hleðslunni þegar hjólið er ekki í notkun í lengri tíma og þannig lengt líftíma rafgeymisins. Það tekur á bilinu fjórar til 20 klukkustundir að hlaða rafgeyminn með slíku tæki.

Geturðu hlaðið rafgeyminn á meðan þú keyrir?
Ef rafgeymirinn er nánast alveg tómur er ólíklegt að venjulegur akstur dugi til að hlaða hann nægilega. Það fer eftir snúningshraða vélarinnar (RPM) og lengd ferðarinnar hversu mikla hleðslu hann fær. Klukkustundar akstur getur hlaðið rafgeyminn um 20–50%. Annar þáttur er gerð rafallsins í hjólinu. Vélar með hærri snúningshraða skila hærri ampertölu og hlaða rafgeyminn hraðar.

Hversu lengi endast rafgeymar?

Rafgeymar endast yfirleitt í 2–5 ár, eftir því hvaða gerð er um að ræða og hvernig farið er með þá. Mikilvægt er að skilja eiginleika lithium-ion, blýsýru- og rafknúinna rafgeyma til að lengja líftíma þeirra.

Hvað endast lithium-rafgeymar lengi?
Lithium-ion rafgeymar í mótorhjól endast í tvö til fimm ár áður en þeir fara að sýna merki um slit. Lithium-ion rafgeymar geta verið með innbyggðu rafhlöðustjórnunarkerfi (BMS) sem dregur úr hættu á ofhleðslu og óþarfa sliti á innri hlutum.

Hvað endast rafgeymar í rafmagnshjólum lengi?
Rafgeymar í rafmagnshjólum endast í um þrjú til átta ár. Þú getur lengt líftíma þeirra með því að forðast kulda og ofhleðslu. Ef hleðslunni er haldið á milli 20–80% getur það aukið líftíma rafgeymisins til muna.

Af hverju tæmast sumir rafgeymar svona hratt?
Þar sem mótorhjól eru ekki jafn mikið notuð og bílar standa þau oft ónotuð í langan tíma, sem getur haft neikvæð áhrif á endingu rafgeymisins. Kuldi er sérstaklega slæmur fyrir rafgeyma. Jafnvel þótt þú geymir hjólið á öruggum stað getur hiti frá vélinni eða aukabúnaður sem eyðir straumi stytt líftímann. Mælt er með því að þrífa rafgeyminn og viðhalda honum reglulega.

Hvað ætti rafgeymir að halda hleðslu lengi?
Dæmigerður rafgeymir heldur hleðslu í tvo til fimm mánuði. Lithium-ion rafgeymar halda hleðslunni lengur þar sem þeir afhlaðast hægar, en blýsýrurafgeymar byrja að tæmast eftir tvo mánuði. Fullhlaðinn rafgeymir endist að meðaltali í einn til þrjá mánuði án þess að tæmast verulega.

Koma rafgeymar hlaðnir?

Það fer eftir gerð rafgeymisins hversu mikil hleðsla er á honum þegar hann er keyptur nýr.

• Þurrhlaðnir rafgeymar – þessir eru sendir án sýru og eru fylltir þegar þeir eru teknir í notkun

• AGM-rafgeymar (Absorbed Glass Mat) – þessir eru sendir að hluta til hlaðnir, svo þú getur sett þá í og lagt af stað strax. Samt sem áður er mælt með því að fullhlaða þá fyrir notkun.

• Blautir rafgeymar – þessir eru hlaðnir þurrir og sendir án sýrupakka. Annaðhvort söluaðilinn eða viðskiptavinurinn bætir sýrunni við og klárar hleðsluna.

Hvað geta rafgeymar staðið lengi ónotaðir?

Sumir rafgeymar halda hleðslu betur en aðrir. Lithium-ion rafgeymir getur staðið mánuðum saman án vandræða, en blýsýrurafgeymar byrja að skemmast eftir nokkrar vikur. Umhverfisaðstæður eins og hiti og raki geta haft áhrif á líftímann, svo mælt er með því að geyma þá á köldum og þurrum stað þegar þeir eru ekki í notkun.

Hleðsluviðhaldstæki er áhrifarík og örugg leið til að geyma rafgeymi þegar hann er ekki í notkun. Þessi tæki virka svipað og driphleðslutæki og halda stöðugri hleðslu til að lengja líftímann.

Gerðir rafgeyma í mótorhjól

Rafgeymar koma í öllum stærðum og gerðum og það getur verið erfitt að átta sig á þeim. Þessi hluti leiðbeiningarinnar hjálpar þér að skilja það helsta sem þarf að hafa í huga.

Lithium-rafgeymar
Lithium-rafgeymar eru léttir og nettir og eru vinsælir vegna langs líftíma og hraðrar hleðslu. Þeir eru dýrari en aðrar gerðir, en verðinu fylgja margir kostir. Þeir þola einnig miklar hitasveiflur betur en aðrar gerðir, sem gerir þá að vinsælum valkosti fyrir ferðahjól og ævintýrahjól.

Blýsýrurafgeymar
Blýsýrurafgeymar eru algengasta gerðin. Þeir virka með efnahvörfum milli blýplatna og sýru og eru mjög fjölhæfir. Þeir eru á hagstæðu verði og virka með flestum venjulegum hleðslutækjum. Vegna viðkvæmari efnasambanda þurfa þeir meira viðhald en lithium-rafgeymar og eru viðkvæmari fyrir hita og umhverfisþáttum.

Þurrsellurafgeymar
Þurrsellurafgeymar eru hannaðir til að vera eins viðhaldsfríir og hægt er. Þeir eru lokaðir sem þýðir að notendur þurfa ekki að hafa áhyggjur af sýruleka. Svipað og blýsýrurafgeymar innihalda þeir rafvökva sem hvarfast við hlaup eða trefjaplastmottu til að skapa „þurrt“ ástand. Sterkbyggð hönnunin gerir þá endingargóða og tilvalda fyrir torfæruhjól.

AGM-rafgeymar
AGM-rafgeymir (Absorbed Glass Mat) er gerður með trefjaplasttækni og er alveg lokaður, sem þýðir að hann lekur ekki. Þeir eru dýrari en geta haft langan líftíma ef þeim er vel viðhaldið. Þeir eru meðal þeirra bestu í að halda hleðslu og geta endst allt að átta sinnum lengur í miklum hita miðað við hefðbundna blýsýrurafgeyma.

Gelsellurafgeymar
Gelsellurafgeymar eru svipaðir blýsýrurafgeymum, en í stað þess að sýra hvarfist við blý er hún á hlaupformi. Þetta gerir þá hentuga þar sem hætta gæti verið á sýruleka. Þeir krefjast lítils viðhalds og halda hleðslu mjög vel, sem þýðir minni tíma í hleðslu og meiri tíma í akstur.

Stærðir rafgeyma

Hjól með mismunandi afl, stíl og hönnun krefjast ákveðinna rafgeyma. Torfæruhjól þurfa sterkbyggðan og endingargóðan rafgeymi, á meðan ferðahjól gæti nýtt stærri rafgeymi til að lengja tímann milli hleðslna.

Algengar stærðir eru:

• YTX: Algengt fyrir lokaða og AGM-rafgeyma

• YT: Algengt fyrir viðhaldsfría rafgeyma, eins og gel- og þurrsellurafgeyma

• YT og GT: Algengt fyrir gel-rafgeyma en með mismunandi málum

Hver er spenna rafgeyma í mótorhjólum?

Rafgeymar í mótorhjólum eru líklega 12 volta eða 6 volta, en sú síðarnefnda er sjaldgæfari eftir því sem hjól eru orðin öflugri.

12 V rafgeymar
12 V rafgeymar eru algengastir í nútímahjólum. Eins og nafnið gefur til kynna skila þeir 12 volta spennu sem sér hjólinu og rafbúnaði þess fyrir straumi. Algengustu gerðirnar eru blýsýru, AGM og lithium-ion.

6 V rafgeymar
6 V rafgeymar eru sjaldgæfari í nútímahjólum en eru yfirleitt notaðir í skellinöðrur, létt bifhjól og hjól sem þurfa ekki jafn mikið afl. Þeir fást oftast sem blýsýru, AGM eða lithium-ion.

Hver er ampertala rafgeyma í mótorhjólum?

Amperstundir (Ah) rafgeymis ákvarða heildarafköst hans. Algengar mælingar eru:

• 3 Ah til 6 Ah: Skellinöðrur, barna-torfæruhjól

• 7 Ah til 12 Ah: Venjuleg mótorhjól með 250–600 cc vélar

• 14 Ah til 20 Ah+: Ferðahjól og hjól með yfir 1.000 cc vélar

Hvernig á að farga rafgeymum

Áður en þú fargar rafgeymi ætti að búa um hann til að koma í veg fyrir leka eða mengun. Notaðu alltaf hlífðarbúnað eins og hanska og hlífðargleraugu og hafðu rafgeyminn alltaf uppréttan, sérstaklega ef um er að ræða blýsýrurafgeyma. Aldrei henda rafgeymum í almennt rusl og aldrei brenna þá. Það getur losað eitraðar lofttegundir sem eru skaðlegar heilsunni. Besta leiðin til að farga rafgeymum er að fara með þá á næstu endurvinnslustöð þar sem þeim er fargað á öruggan hátt fyrir umhverfið.

Hvar á að farga rafgeymum
Kröfur geta verið mismunandi eftir söluaðilum, en flestar bílaverslanir taka á móti rafgeymum til förgunar. Í sumum tilfellum geta þessir aðilar endurunnið rafgeyminn og endurnýtt allt að 95% af blýinu. Aldrei má henda rafgeymum með venjulegu heimilissorpi vegna hættu á sýruleka og umhverfismengun. Best er að leita á netinu að næstu móttökustöð fyrir spilliefni.

Hvernig á að skipta um rafgeymi

Þegar þú skiptir um rafgeymi er mikilvægt að þekkja hjólið þitt til að gæta fyllsta öryggis. Flestir rafgeymar eru staðsettir undir sætinu, undir bensíntanknum eða undir hliðarhlífum. Þjónustubók hjólsins gefur upp nákvæma staðsetningu og leiðbeiningar um hvernig á að skipta um hann.

Hvernig á að tengja rafgeymi

Þegar búið er að fjarlægja gamla rafgeyminn (sjá að neðan) geturðu fylgt þessum skrefum til að tengja þann nýja:

• Hlaðu nýja rafgeyminn áður en hann er settur í

• Settu rafgeyminn í hólfið og festu hann með ólinni eða festingunni

• Tengdu snúrurnar við skautin, byrjaðu á jákvæðu (rauðu) og svo neikvæðu (svörtu)

• Prófaðu rafgeyminn með því að svissa á og athuga ljósin, flautuna o.s.frv.

• Ræstu hjólið og athugaðu hvort rafgeymirinn hafi nóg afl til að snúa vélinni

• Settu hliðarhlífar eða aðra hluti sem verja rafgeyminn aftur á sinn stað

Hvaða skaut á að tengja fyrst?
Tengdu alltaf jákvæða (rauða) skautið fyrst þegar þú tengir rafgeyminn, og svo það neikvæða (svarta).

Hvernig á að aftengja rafgeymi
Dæmigerð skref til að aftengja rafgeymi eru:

• Gakktu úr skugga um að slökkt sé á vélinni og svissinum

• Fjarlægðu hlífarnar til að komast að rafgeyminum

• Aftengdu neikvæðu (svörtu) snúruna með lykli

• Aftengdu jákvæðu (rauðu) snúruna með lykli

• Losaðu ólina eða festinguna sem heldur rafgeyminum og lyftu honum úr hólfinu

Hvernig á að prófa rafgeymi

Reglulegar prófanir eru mikilvægar til að viðhalda rafgeyminum og lengja líftímann. Skoðaðu skautin reglulega með tilliti til tæringar, athugaðu hvort leki sé úr geyminum eða hann sé bólginn og fylgstu með hitastigi hans.

Hvernig á að prófa rafgeymi með fjölmæli
Fjölmælir getur hjálpað þér að prófa rafgeyminn. Þetta er tæki sem sýnir spennu og hleðsluástand. Snertu jákvæða (rauða) skautið með rauða nemanum og það neikvæða (svarta) með svarta nemanum. Fullhlaðinn rafgeymir ætti að mælast á milli 12,6 og 12,7 volta.

Hvernig á að athuga hleðslukerfi mótorhjólsins
Hleðslukerfið sér um að halda rafgeyminum hlöðnum á meðan vélin er í gangi. Lélegt hleðslukerfi getur leitt til bilana í rafbúnaði og gert hjólið óáreiðanlegt.

Fjölmælir kemur sér vel hér. Stilltu hann á 20 V og slökktu á hjólinu og svissinum. Tengdu mælinn við rafgeyminn: rauður nemi á jákvæða (rauða) skautið og svartur nemi á það neikvæða (svarta).

Ef spennan er undir 12,0 voltum gæti rafgeymirinn verið farinn að sýna merki um slit og lélega hleðslu.

Hvernig á að gefa mótorhjóli straum

Þú getur gefið hjóli straum með því að nota rafgeymi úr öðru mótorhjóli:

• Slökktu á báðum hjólum og gakktu úr skugga um að þau séu ekki í gír

• Tengdu rauðu snúruna frá tóma rafgeyminum við jákvæða (rauða) skautið á rafgeyminum sem er í lagi

• Festu svörtu snúruna við neikvæða skautið á rafgeyminum sem gefur straum

• Festu hinn enda svörtu snúrunnar við ólakkaðan málmhluta á mótorhjólinu

• Ræstu hjólið sem gefur straum

• Ræstu hjólið sem vantar straum og láttu það ganga í nokkrar mínútur

Aftengdu snúrurnar í öfugri röð:

• Fjarlægðu svörtu klemmuna af rammanum

• Fjarlægðu svörtu klemmuna af neikvæða (svarta) skautinu á gefanda

• Fjarlægðu rauðu klemmuna af jákvæða (rauða) skautinu á gefanda

• Fjarlægðu rauðu klemmuna af jákvæða skautinu á hinu hjólinu

• Láttu hjólið ganga í um 20 mínútur svo rafallinn nái að hlaða rafgeyminn. Einnig er hægt að fara í stuttan hjólatúr!

Hvernig á að gefa mótorhjóli straum úr bíl
Ferlið er svipað og þegar annað mótorhjól er notað, með einni undantekningu:

Aldrei ræsa vélina í bílnum. Aðeins má svissa á hann.

Hér er það: allt sem þú gætir þurft að vita um rafgeyma í mótorhjól á einum stað. Allt frá aðstoð við viðhald yfir í upplýsingar um spennu og hleðslu, þessi leiðbeining fer yfir þetta allt.